Tijdens de allereerste Natuurinclusief Manifestatie op 10 december 2025, tekenden 54 toonaangevende bedrijven, NGO’s en maatschappelijke initiatieven het Manifest groen wonen, bewegen, spelen en ontmoeten in 13.000 buurten.
Het manifest is symbolisch overhandigd aan een Brabantse baby als vertegenwoordiger van de nieuwe generatie. De ondertekenaars, waaronder Groen Arnhem, Natuurcentrum Arnhem, KAMG, Koninklijke VHG, IVN Natuureducatie, JOGG, Jantje Beton, Arts en Leefstijl, Ballast Nedam Development, Deltaplan Biodiversiteitsherstel en Natuur & Milieu, spreken zich duidelijk uit: iedereen verdient een leefomgeving waarin groen geen luxe is, maar de basis vormt voor gezondheid, ontmoeting, biodiversiteit en klimaatbestendigheid. Het manifest is ontwikkeld door het Collectief Natuurinclusief (Domein Gezondheid) met input vanuit o.a. experts van, gemeenten, Staatsbosbeheer en GGD Werkgroep groen, water, en gezondheid en vormt een breed gedragen oproep aan bestuurders om groen en gezondheid als norm te verankeren.
Groen is geen luxe, maar een voorwaarde voor gezondheid
Uit onderzoek van Natuur & Milieu en Sweco Nederland blijkt dat in de 30 grootste Nederlandse gemeenten meer dan de helft van de buurten versteend is. Dit komt neer op minder dan 75 m² openbaar groen per woning, of het ontbreken van een aaneengesloten groengebied van minstens één hectare. Nederland telt 13.000 buurten – een enorme kans om gezondheid en natuur structureel dichter bij mensen te brengen. Dat is hard nodig, want 29% van de gezondheidsverschillen tussen hoog- en laagopgeleiden wordt bepaald door onze leefomgeving. Renske Visscher, Domeinleider van Domein Gezondheid bij Collectief Natuurinclusief: “Meer groen in de leefomgeving levert aantoonbare gezondheidswinst op. Zo verlaagt contact met natuur stress, angst en depressie, verbetert het de concentratie en slaapkwaliteit en stimuleert contact met de natuur beweging en ontmoeting. Groen beschermt bovendien tegen hitte, luchtvervuiling en geluid-vraagstukken die door verstedelijking en klimaatverandering steeds urgenter worden.”
Gezondheids- en klimaatwinst van groene buurten
Door het manifest te ondertekenen, onderschrijven de ondertekenaars het belang van het versnellen van de groene transitie van buurten en willen zij hier, ieder op basis van eigen expertise en slagkracht, aan bijdragen. Hierbij gaat het niet alleen om meer groen, maar vooral over beter groen: toegankelijk, divers, ecologisch, veilig en aantrekkelijk ingericht. Groen dat uitnodigt tot spelen, bewegen, ontmoeten en tot rust komen. Onno Dwars, CEO van Ballast Nedam Development, legt uit hoe natuurinclusiviteit vanaf het begin een fundamentele verandering teweegbrengt in gebiedsontwikkeling: “Wanneer we natuurinclusiviteit vanaf het allereerste ontwerp centraal zetten, verandert gebiedsontwikkeling van een kostenpost naar het toevoegen van waarde. Groene, gezonde buurten leveren meetbare winst op voor gezondheid, biodiversiteit én klimaat. Dit manifest laat zien dat we die maatschappelijke waarde niet langer als bijvangst zien, maar als uitgangspunt. Dat is de beweging die Nederland nodig heeft.”
Gezonde buurten om te spelen
De nadruk op de waarde van groen in buurten wordt verder ondersteund door Mascha van Werven, directeur-bestuurder bij Jantje Beton: “In ons Gezonde Buurten Programma zien we dat de combinatie van groen met mogelijkheden tot spelen, bewegen en ontmoeten, een gouden combinatie is. De positieve gezondheidseffecten van spelen en bewegen komen samen met de positieve effecten van groen, zoals verkoeling, waterberging en ontspanning. Gezonde buurten brengt mensen en natuur samen.”
54 koplopers versnellen transitie
Het Collectief Natuurinclusief maakt vandaag bekend dat voorafgaand aan de kick-off al onderstaande 54 organisaties het Manifest groen gezond wonen, bewegen, spelen en ontmoeten tekenden en werd het startsein gegeven voor meer organisaties om zich aan te sluiten. Met hun schaal, expertise en voorbeeldrol leveren ze een belangrijke bijdrage aan de doelstelling om 13.000 groene en gezonde buurten te realiseren:
| Stichting Deltaplan Biodiversiteitsherstel , Bureau RIS, Nature Desks, Outdoor Office Day, IVN Natuureducatie, Blue Zone Festival Foundation, Bac2Nature , Groene Gehandicaptenzorg , NLAdviseurs, De Beweegalliantie, Werkgroep Biodiversiteit, De Bilt , Stichting Wandelnet, Natuur & Milieu, Groene GGZ, Nature For Health, Stichting Steenbreek , KAMG [Koepel Artsen Maatschappij en Gezondheid], SportDrenthe, Friese Milieu Federatie, Koninklijke Vereniging van Hoveniers en Groenvoorzieners, FitGaaf! , Seven Waves, IPC Groene Ruimte, Stichting Struikroven , Natuurcentrum Arnhem , De Gezonde Stad , Groen Arnhem , Gezonde Buurten , De Duurzame Verpleegkundige, Arts en Leefstijl , De Groene Zorgalliantie, Het Leefstijlroer , LandschappenNL, Bewonerscollectief Kerkelanden Groent , Van Gogh Nationaal Park, SoortenNL , JOGG, Ballast Nedam Development, Gemeenten voor Duurzame Ontwikkeling [GDO], VSKBN , Natuurlijk te Gast in de Achterhoek , Gezonde Generatie, SDG Nederland , Jantje Beton, TripleE, Heijmans , Zorg in de Tuin , Team Milieu & Gezondheid, GGD Groningen, Vereniging Eigen Huis, Yuverta, Koninklijke Nederlandse Natuurhistorische Vereniging [KNNV], Gemeente Leidschendam Voorburg |
| Het Manifest groen wonen, bewegen, spelen en ontmoeten beschrijft zes leidende principes voor natuurinclusieve leefomgevingen. Van natuurinclusief ontwerpen tot het creëren van ruimte voor ontmoeting, biodiversiteit en gezondheid. Het nodigt bedrijven, overheden en organisaties uit om samen te werken aan buurten waarin mens en natuur floreren. Het manifest is hier te downloaden en geeft meer achtergrond over 6 mogelijke oplossingsrichtingen naar 13.000 groene gezonde buurten. |
| We bundelen geldstromen in de wijk voor meer gezondheid voor mens en natuur. We zetten bij grote fysieke ingrepen in de buurt in op het laten ontstaan van multidisciplinaire buurtcoalities. We maken helder welke drijfveren en motivaties een buurt of wijk nodig heeft om met natuur als oplossingsrichting aan een gezondere wijk te werken. We geven ruim baan aan buurt- en wijk-communities die werken aan gezonde en groene woonomgeving. We normaliseren de beweging van een gezonde woon- en werkomgeving voor mens en natuur en integreren de beweging in alle beleidsterreinen. We bundelen onze krachten als collectief tot een brede beweging in de samenleving. |
